Có đôi khi đặt tranh của mình cạnh tác phẩm của mọi người, bạn phải ngậm ngùi thừa nhận rằng tác phẩm của họ trông cuốn hút, có hồn và “chạm” đến người xem hơn hẳn. Mặc dù tác phẩm của bạn không mắc phải những lỗi sai kỹ thuật, không vướng lỗi phối màu, bạn vẫn chỉ thấy một sự chỉn chu, an toàn nhưng khô khan, thiếu đi một cái “chạm” về mặt cảm xúc. Với kinh nghiệm hướng dẫn nhiều bạn mới học vẽ, Chao hiểu rằng thực ra bạn không thiếu kỹ năng. Bạn chỉ đang thiếu Tư duy hội họa – vũ khí cá nhân giúp biến một bức vẽ mô phỏng thành một tác phẩm biết kể chuyện. Hôm nay tụi mình cùng ngồi lại giải đáp vấn đề: Làm sao để thổi hồn vào từng nét vẽ nhé!

1. Những yếu tố vô hình tạo nên “cảm xúc” trong tranh

Nhiều người nghĩ cảm xúc là một cái gì đó trừu tượng, phụ thuộc vào năng khiếu trời cho. Nhưng thực ra trong mỹ thuật, cảm xúc được kiến tạo từ những yếu tố rất cụ thể mà nếu không để ý, bạn sẽ dễ dàng lướt qua:

1.1. Lựa chọn màu sắc (Color Palette)

Mỗi màu sắc đều mang cảm xúc riêng. Cùng là một buổi hoàng hôn, nhưng nếu bạn chọn sắc cam cháy gắt sẽ gợi cảm giác ấm áp, rực rỡ; còn nếu pha thêm chút tím xám, bức tranh lập tức nhuốm màu cô đơn, hoài niệm. Bạn thường tô đúng màu của vật thể, hay tô màu theo cảm xúc riêng?

1.2. Ánh sáng và bóng đổ

Ánh sáng không chỉ để tạo khối, nó là công cụ tạo bầu không khí (mood). Ví dụ như một khoảng sáng gắt đổ xuống góc phòng tối sẽ tạo nên sự kịch tính, trong khi ánh sáng dịu nhẹ của buổi sớm mai lại mang đến sự bình yên.

1.3. Bố cục và góc nhìn

Thay vì chọn góc chính diện an toàn, một góc nhìn từ dưới lên hoặc từ trên xuống, một sự sắp đặt có chủ đích giữa mảng chính – mảng phụ sẽ dẫn dắt thị giác và tâm trạng của người xem vô cùng hiệu quả.

1.4. Cảm nhận cá nhân của người vẽ

Đây chính là bộ lọc quan trọng nhất. Bạn vẽ bông hoa này vì nó đẹp theo sách giáo khoa, hay vì nó gợi cho bạn nhớ đến một buổi chiều cuối hạ? Chính những cảm xúc của bạn lúc cầm bút sẽ chi phối những yếu tố trên để cho ra tác phẩm cuối cùng theo đúng cảm nhận của bạn.

Kỹ thuật đi nét hay blend màu dù xuất sắc cũng chỉ là công cụ thiết yếu để vẽ nên một bức tranh. Nhưng để bức tranh có chiều sâu bạn cần nhiều hơn thế. Nó giống như việc bạn có đủ nguyên liệu và khả năng để nấu ăn, nhưng để nấu lên một món ăn ngon, bạn phải hiểu về đặc tính nguyên liệu, khí hậu, khẩu vị của thực khách, và cả sự sáng tạo của riêng bạn.

2. Làm sao để hiểu điều mình muốn truyền tải?

Câu trả lời thật ra đơn giản đến bất ngờ: Hãy bắt đầu quan sát nhiều hơn.

Sai lầm của đa số các bạn sau khi học xong cơ bản là cắm cúi vào vẽ để luyện tập kỹ thuật. Nhiều bạn lướt Pinterest, Instagram, thấy hình nào đẹp là chép lại mà quên mất việc nhìn ngắm thế giới thực tế xung quanh. Quan sát ở đây không chỉ là nhìn xem vật thể đó hình gì, màu gì để vẽ cho giống. Quan sát còn là cảm nhận những cấu trúc ẩn của sự vật, ánh sáng, phản quang, hoà sắc của tổng thể, từ đó tìm ra chất liệu sáng tạo.

Ở năm nhất đại học, Chao có học một môn tên là Nghiên cứu thiên nhiên. Tụi mình đi vẽ ngoại cảnh, quan sát và chép lại động thực vật ngoài tự nhiên. Mình được dạy rằng thiên nhiên là kho tàng ý tưởng vô hạn, những phát minh của loài người đều lấy ý tưởng từ tự nhiên.

Khi bạn tích lũy đủ vốn sống từ việc quan sát thực tế, bộ não của bạn sẽ tự động hình thành “kho lưu trữ cảm xúc”. Có nó, khi cầm cây bút lên, bạn sẽ vẽ bằng sự thấu hiểu, vẽ bằng cái chạm của chính tâm hồn mình với chất liệu.

3. Cải thiện tư duy họa họa bằng 4 bài tập nhỏ 

Để chuyển từ một người “vẽ máy móc” sang “vẽ có cảm xúc”, hãy bắt đầu ngay hôm nay bằng những bài tập tư đơn giản nhưng cực kỳ hiệu quả dưới đây:

Bài tập 1: Thử thách đổi bảng màu (Color Palette) cho cùng một bức tranh

Đừng chỉ vẽ lại y hệt màu của ảnh mẫu. Thay vào đó, hãy chọn một bức tranh cũ của bạn và thử vẽ lại nó với một bảng màu hoàn toàn khác.

Ví dụ: Nếu bức tranh cũ là tán cây màu xanh lá mướt mắt dưới nắng trưa, hãy thử vẽ lại tán cây đó bằng tông màu cam cháy, đỏ gạch hoặc tím xám của một chiều mùa thu. Việc ép bản thân bứt ra khỏi màu sắc thực tế sẽ kích thích tư duy sáng tạo và rèn luyện kỹ năng xử lý màu của bạn rất nhanh..

Bài tập 2: Thử nghiệm thay đổi bố cục và góc nhìn

Thay vì luôn chọn góc chính diện (gọi là góc an toàn), bạn hãy thử dịch chuyển góc nhìn của mình. Hãy thử phóng to (zoom in) cận cảnh vào một chi tiết nhỏ của vật thể, hoặc hạ thấp góc nhìn từ dưới lên để tạo cảm giác kỳ vĩ hơn. Bạn cũng có thể dùng phối cảnh đa điểm tụ để có góc nhìn mới. Một sự thay đổi nhỏ về bố cục sẽ lập tức thay đổi cách bức tranh kể chuyện với người xem đó nha. 

Bài tập 3: “Đổi gió” với triển lãm nghệ thuật và những không gian sáng tạo

Một trong những cách nhanh nhất để nâng cấp gu thẩm mỹ là đi xem tranh của người khác – đặc biệt là tranh của các artist chuyên nghiệp. Để cải thiện gu nhanh nhất, khi đi triển lãm bạn đừng chỉ nhìn rồi lướt qua. Hãy đứng lại quan sát và tự vấn thật nhiều, như “Dụng ý của tác giả là gì?”, “Bố cục bức tranh như thế nào?”, “Màu sắc của tác phẩm có điểm gì thú vị?”… 

Thường xuyên đi triển lãm và tập thưởng thức tác phẩm nghệ thuật sẽ giúp bạn cập nhật những xu hướng mới, mở rộng góc nhìn và nâng cấp tư duy cực nhanh. Thỉnh thoảng hãy đổi gió bằng những nhà hàng, quán cà phê có không gian đẹp để tận hưởng trải nghiệm đa giác quan thỏa mãn cả thị giác lẫn vị giác nhé!

4. Cải thiện tư duy hội họa đòi hỏi sự bền bỉ

Hành trình từ một người “vẽ được” đến những tác phẩm “đầy cảm xúc” là chặng đường đòi hỏi sự bền bỉ nhưng cũng đầy thú vị. Đừng quá nôn nóng nếu những bức tranh hiện tại của bạn nhìn còn hơi “khô”. Chỉ cần bạn kiên nhẫn một chút, nhìn ngắm thế giới xung quanh bằng sự tò mò và trái tim rộng mở, nét vẽ của bạn từ từ sẽ mềm mại và có hồn hơn.

NÂNG TẦM TƯ DUY HỘI HỌA CÙNG PAINT WITH CHAO:

Kỹ thuật có thể học trong ngày một ngày hai, nhưng tư duy và cách quan sát là thứ cần được nuôi dưỡng mỗi ngày. Để không bỏ lỡ những bài viết chia sẻ sâu hơn về tư duy màu sắc, bố cục và cách tìm kiếm cảm hứng từ thực tế, hãy theo dõi Fanpage của Paint with Chao nhé. Tụi mình sẽ cùng nhau đi qua từng nấc thang để biến đôi tay của bạn thành công cụ kể chuyện tuyệt vời nhất!

👉 Theo dõi Fanpage: Tại đây

👉 Gia nhập Discord để cùng thảo luận tư duy nghệ thuật: Tại đây